In deze column gaat Linda Woudstra in op de huidige visie van de politiek op de vergrijzingsproblematiek. Vrouwen lijken te moeten worden geronseld voor de arbeidsmarkt. Moeders laten zich alleen niet gek maken zij weten wel beter!
Veel banen lossen vergrijzingsprobleem niet op.
Dit artikel verscheen eerder in het FD op 22 oktober 2007: lees online
Kent u ze nog, de posters van de Amerikaanse overheid? Een boos kijkende man, hoed met stars and stripes , een wijzende vinger en daaronder de tekst: ‘We want YOU!’
Simpel patriottisme is onvoldoende om de effecten van de vergrijzing op de economie te bestrijden. Het meest effectief is natuurlijk voldoende kinderen te krijgen. Dat vraagt niet alleen een visie op het opleiden van de bevolking, maar ook op hoe hoogopgeleiden werk en zorg kunnen combineren. Pas sinds 2005 ontvangt de werkende ouder enige noemenswaardige overheidssteun, subsidie op de kinderopvangkosten en de dwang voor scholen om de buitenschoolse opvang te regelen. De meest basale randvoorwaarden om werk en zorg te kunnen combineren zijn in de steigers gezet.
Om het gebrek aan langetermijnvisie te maskeren zet de politiek de joker in met een zwaar beroep op herintreedsters. Slaafs volgt de politiek de tucht van de arbeidsmarkt, waarin de standaardbaan (lees: loonslaaf) de statistieken domineert. Vanuit dat perspectief moet de baan van de wegvallende babyboomer wel ingevuld worden met een herintreedster — parttime of niet — die eerder de arbeidsmarkt uit is gejaagd omdat organisaties zich niet aan taakcombineerders wilden aanpassen. Ze jouwden haar toen na: ‘Voor jou tien anderen.’
Onderzoek naar onbenut arbeidspotentieel laat steeds weer zien dat vrouwen een aantrekkelijke groep werkwilligen zijn. Het CBS schat deze groep op 581.000. De FNV kwam in april zelfs op 1,5 miljoen, onder wie vrouwen die van een kleine een grotere parttimebaan willen maken. Op 2 oktober haalt een RWI-advies moeiteloos de pers: ‘Een kleine half miljoen niet-uitkeringsgerechtigde Nederlanders wil best aan het werk, maar zit nu nog thuis. Vergeleken met uitkeringsgerechtigden zijn ze relatief jong en goed opgeleid. Twee derde van hen is vrouw.’ Sommige onderzoeken moeten blijkbaar ettelijke keren herhaald worden voor ze gelezen, laat staan begrepen, worden.
Deze vrouwen participeren om twee redenen niet: ten eerste omdat de zorg voor kinderen slechts in geringe mate kan worden uitbesteed en ten tweede omdat er tussen school, werk, crèche en sportclub onvoldoende aansluiting is, waardoor het opvangnetwerk er vanuit het perspectief van de werkende moeder uitziet als een gatenkaas, waarover zij, gewild of ongewild, toch de eindregie voert.
Steeds weer klinken dezelfde vragen. Waarom werken vrouwen niet meer en langer? Waarom verkiezen ze zorg voor kinderen boven een betaalde baan? Stel dat ze dat nu eens niet zouden doen? Stel dat die vrouwen zo gek zouden zijn om huis en haard te verlaten en zich massaal op de arbeidsmarkt te storten. Als we dat voor de verandering eens op de lange termijn zouden bekijken, zou het dan over tien jaar beter gaan met Nederland?
Daarom blijft het potentieel onbereikbaar, moeders weten wel beter. Met de vergrijzing neemt de vraag naar diensten en handjes spectaculair toe. En deze groep heeft middelen. In 2000 was al driekwart van het financiële vermogen in handen van mensen boven de 45. Bovendien groeit dit vermogen als kool, door stijgende huizenprijzen. En vergeet de pensioenen, koopsompolissen en andere beleggingen niet. Dát is de ‘silver economy’. Om die op gang te brengen heb je ondernemers nodig die maatwerk leveren. Die economie vormt zich op internet.
Honderdduizenden slimme taakcombinerende onderneemsters bieden daar al hun diensten aan, tegen zeer lage transactiekosten en direct beschikbaar. Ondernemerschap binnen bereik met password en inlogcode, zonder last van files, bazen en crèchetijden. Alleen de babyboomer moet nog geholpen worden zijn geld te laten rollen. Ik heb de poster al klaar: Leef! Omdat je het waard bent!
Linda Woudstra beheert in het Zakenkabinet de portefeuille arbeidsmarkt. Zij is directeur van Regeltante bv en Yellow & Blue Consultancy bv, bureau voor innovatie en veranderingsmanagement. Dit is haar eerste bijdrage als lid van het Zakenkabinet.
De ‘silver economy’ komt op gang met ondernemers die maatwerk leveren via het internet
| 
Wilt u maandelijks de nieuwste artikelen per email ontvangen? klik dan 
